انواع ارتباطات :پایان نامه ارتباطات سازمانی ومدیریت دانش

دانلود پایان نامه

– انواع ارتباطات :

پيام عبارت است از شكل عيني شده مفهوم ذهني موردنظر فرستنده پيام. پيام ممكن است كلامي و يا غير كلامي باشد. پيام كلامي به صورت نوشتار و يا گفتار است و پيام غير كلامي علائم، اشارات و تصاوير هستند كه براي ايجاد ارتباط به كار مي‌روند و دربرگيرنده حركت اعضا و اندام و شامل آهنگ، صدا و اشاره هم مي‌شود، مثل تصوير پرستاري كه انگشت خود را بربيني نهاده و شما را دعوت به سكوت مي‌كند (صادق پور ،1382).

البته بايد بدانيم در همه موارد حركت يك عضو نمي‌تواند يك مفهوم جهاني به خود بگيرد. پيام هاي كلامي به صورت سمعي، بصري، كتبي، سمعي_بصري، بصري_ كتبي، سمعي_ كتبي تقسيم بندي شده‌اند كه فرستنده پيام موظف است براي فرستادن پيام خود از يكي از فعاليتهاي سخن گفتن، كاربرد وسيله مكانيكي براي ارسال پيام، عمل تحرير و نوشتن يا تركيبي از اين فعاليتها متناسب با پيامي كه مي‌خواهد بفرستد استفاده كند و گيرنده پيام نيز موظف است جهت دريافت، گوش دادن، مشاهده، خواندن يا تركيبي از اين فعاليتها متناسب با پيام فرستاده شده، را استفاده كند (صادق پور ،1382).

در تقسيم بندي ديگر راه‌هاي شناخته شده در ايجاد ارتباط، كتبي و شفاهي هستند كه در ادامه مزايا و معايب هركدام را مورد بررسي قرار مي‌دهيم:

2-1-7-1- ارتباطات كتبي:

در ارتباط كتبي [1] ايده ها و انديشه ها با استفاده از نوشتار منتقل مي شوند يادداشت ها، گزارش ها و نامه ها نمونه هايي از ارتباطات كتبي هستند .ارتباط كتبي به افراد اجازه مي دهد كه با سرعت دلخواه از اطلاعات استفاده كنند و هر قسمت از آنرا كه دشوار است دوباره تكرار كنند اگر چه اين نوع ارتباط فاقد اشاره هاي غير كلامي است و امكان بازخورد هاي آني ندارد اما امتياز آن ثبات ،دوام و رسميت است. سازمان‌ها از انواع مختلف پيام كتبي مانند گزارش، يادداشت، نامه گزارش‌هاي خبري و نامه از طريق پست الكترونيكي [2] استفاده مي‌كنند. پيام كتبي براي وضعيتي است كه يك پيام مي‌بايستي به افراد بسيار و به نقاط مختلف ارسال گردد و نسخه‌اي از‌آن نيز در بايگاني نگهداري شود (صادق پور ،1382).

  مزاياي ارتباطات كتبي:

1-      ارتباطات كتبي شواهدي از رويدادها، اقدامات و روند عمليات به دست مي‌دهد.

2-      سوابق مدون و مكتوبي براي مراجعات بعدي به وجود مي‌آورد.

3-      امكان سوء تفاهم و تفسير و تعبير غلط را كاهش مي‌دهد.

4-      فرستنده پيام دقت بيشتري مي‌كند و بهتر فكر مي‌كند.

  معايب ارتباطات كتبي:

1-      وقت زيادي صرف مي‌شود.

2-      براي اطمينان از اين كه گيرنده، پيام را درست دريافت كرده، بازخورد وجود ندارد.

3-      مطالب مكتوب قبل از فرا‌رسيدن زمان مناسب براي ابرازشان ممكن است انشاء شوند، در نتيجه كارامدي خود را از دست مي‌دهند.

4-      به دليل استفاده از ارتباط كتبي، روابط افراد بيشتر جنبه رسمي پيدا مي‌كند.

2-1-7-2-  ارتباطات شفاهي:

در ارتباط شفاهي[3] انديشه ها با استفاده از واژه ها منتقل مي شوند.مديران معمولا با استفاده از ارتباط شفاهي با همكاران و كاركنان خود ارتباط برقرار مي كنند . مكالمه رو در رو و مكالمه تلفني و ملاقاتهاي خصوصي نمونه هاي از ارتباط شفاهي هستند اين ارتباط به شنوندگان اجازه مي دهد كه در ميان اشاره هاي غير كلامي معاني اضافي را تشخيص دهند . در اين نوع ارتباط باخوردهاي آني امكان پذير است . محدوديت عمده ارتباط شفاهي طبيعت گذار و موقتي آن است كه موجب تعبير نادرست مي شود و ممكن است ياد آوري مجدد آن به طور صحيح صورت نگيرد (صادق پور ،1382).

 مزاياي ارتباطات شفاهي:

1-      ارتباط شفاهي ساده است و وقت كمتري مي گيرد و از نظر هزينه ارزان‌تر است.

2-      از تاخير و كاغذ بازي جلوگيري مي‌شود.

3-      رفاقت در سازمان ايجاد مي شود و به دليل تماس‌هاي شخصي موجب پديد آمدن احساس تعلق مي‌شود.

4-      هر گونه سوءتفاهم و تفسير نادرست برطرف مي‌شود.

  معايب ارتباطات شفاهي:

1-      از ارتباطات شفاهي هيچ گونه سابقه اي برجا نمي‌ماند.

2-   ارتباطات شفاهي در جريان عبور از سلسله مراتب سازمان و عبور از افراد مختلف تحريف مي‌شود و هر قدر تعداد افرادي كه پيام از آنها عبور مي‌كند بيشتر باشد احتمال تحريف پيام بيشتر است.

3-      وقتي فاصله جغرافيايي گيرنده و فرستنده پيام زياد باشد، ارتباط شفاهي نمي‌تواند به درستي انجام شود.

4-      گيرنده پيام ممكن است پيام را بر مبناي برداشت خود تفسير كند و نه بر اساس مقصود فرستنده پيام.

5-      درباره پاسخ هاي فوري نمي‌توان به دقت انديشيد.

6-      نحوه صحبت كردن، تون صدا و حركات صورت ممكن است معناي متفاوتي به گيرنده پيام القا كند.

2-1-7-3-  ارتباطات يك جانبه :

در ارتباطات یک جانبه  [4]هر گاه عكس العمل گيرنده پيام نسبت به پيام ابراز نشود، آن ارتباط را يك جانبه گويند. يعني در اين نوع ارتباط، بازخورد پيام وجود ندارد ( سایت ویکی پیدیا[5]).

2-1-7-4-  ارتباطات دوجانبه :

در ارتباطات دو جانبه [6] چنانچه محيط به گونه‌اي باشد كه گيرنده عكس العمل ها و نظرات خود را درباره محتواي پيام به اطلاع فرستنده پيام برساند و عملا چنين كند، به اين ارتباط، ارتباط دوجانبه مي‌گويند( سایت ویکی پیدیا).

ممكن است ارتباط دوجانبه در محيطي تبديل به ارتباط يك جانبه شود، به اين صورت كه هرگاه فرستنده پيام مطالب دشوار، كسل كننده يا بيش ازحد تخصصي ارائه دهد، تا زماني كه گيرندگان، قادر به دريافت و درك مفاهيم باشند، بازدهي مثبت است ولي هرگاه توان و انرژي گيرندگان براي دريافت و تحليل ذهني مفاهيم كاهش يابد در صورتي كه فرستنده ادامه بحث را براي زمان ديگري بگذارد ارتباط دوجانبه باقي مي‌ماند ولي در صورتي كه به ادامه بحث بپردازد، ارتباط يك جانبه مي‌شود(رضائیان ،1382) .

 

2-1-7-5-  ارتباطات الكترونيكي :

فناوري پيشرفته راههاي ارتباط افراد را در سازمان دگرگون كرده است . آخرين پيشرفتهای ايجاد شده به مديران امكان مي دهد كه هم از وسايل شفاهي و هم از وسايل كتبي براي برقراري ارتباط كارآمد بهره گيرند . دستگاهها ي پست تصويري[7](فاکس)، پست صدا[8]، پست الكترونيكی [9]، كنفرانس تلفني[10]، ويديوئي [11] و .. نمونه هايي از ارتباط الكترونيكي[12] هستند مزاياي اين نوع ارتباط شامل ، انتقال حجم زيادي از اطلاعات توسط كامپيوتر ،انتقال سریعتر  اطلاعات و بهره گيري افراد بيشتري از اين اطلاعات و در عين حال صرف هزينه و زمان كمتر در مقايسه با ساير روشهاي ارتباطي است با همه مزایا، ارتباط الكترونيكي بدون محدوديت نيست. سرعت و كارايي اين شيوه ارتباطي موجب مي شود كه ارسال اطلاعات غير ضروري هم آسان شود و دستيابي به اين فناوري باعث مي شود كه مديران و كاركنان وقت زيادي را براي انتخاب اطلاعات ارسالي صرف كنند ( سایت ویکی پیدیا).

به هر حال بايد توجه داشت همانند بسياري از مفاهيم مديريت، ارتباطات را مي‌توان يك فرايند در نظر گرفت و اگر قرار باشد ارتباطات واقعي وجود داشته باشد، بايد فرايند دوطرفه باشد. در حقيقت ارتباط يك جانبه نبايد وجود داشته باشد. از لحاظ اصولي، اين فرايند نياز به يك فرستنده دارد كه پيام را از طريق يك كانال به گيرنده انتقال مي‌دهد. گيرنده، پيام را دريافت مي‌كند و سپس بازخورد آن را برمي‌گرداند. بنابراين هر دو طرف فرايند، هم فرستنده و هم گيرنده هستند.

 

[1] Written communication

[2] Email

[3] Oral communications

[4] One-sided communication

[5] http://en.wikipedia.org

[6] Bilateral Relations

[7] Post a picture

[8] Voice mail

[9] ٍElectronic mail

[10] Conference Call

[11] Video

[12] Electronic communications

دانلود پایان نامه