حسابرس داخلی

پیچیدگی سازمانی و گسترش معاملات تجاری در اغلب کشورها موجب شده است که مدیران بنگاه‌های انتفاعی و غیرانتفاعی با توجه به مسئولیت خود و در راستای دستیابی به هدف‌های سازمانی و به منظور اطمینان یافتن از هدایت بهینه کلیه منابع، واحدی به نام حسابرسی داخلی تشکیل دهند. دامنه فعالیت‌های حسابرسی داخلی به مراتب بیش از پیش گسترش یافته است. از مهم‌ترین سازوکارهای ایفای مسئولیت پاسخگویی، کنترل‌های داخلی و به تبع آن حسابرسی داخلی است. حسابرسی داخلی در تدوین روش‌های کنترل داخلی اعم از مالی و غیرمالی، استقرار سیستم کنترل داخلی، بررسی و ارزیابی سیستم کنترل داخلی، ارائه پیشنهادهای سازنده برای بهبود این سیستم و ارزیابی اثربخشی و کارایی استفاده از منابع بنگاه، نقشی اساسی و کلیدی دارد و در این راستا، سیستم های مالی، مدیریتی و عملیاتی و همچنین رسیدگی‌های ویژه را در دامنه کار خود دارد. محدوده فعالیت‌ها، روش‌ها و وظایف حسابرسی داخلی در سازمان و چگونگی گزارشگری آن باید به روشنی مشخص بوده و افراد و گروه‌های باصلاحیت پیوسته عملکرد حسابرسی داخلی را ارزیابی کنند. مدیران نیز باید از نتایج فعالیت‌های حسابرسی داخلی در جهت بهبود سازمان و اصلاح عملکردها بهره بگیرند. در این مقاله، نقش عملیات حسابرسی داخلی در سازمان و آثار آن بر کیفیت سیستم کنترل داخلی بررسی می‌شود (رحیمیان و همکاران، 1391).

2-3-1 تعریف حسابرسی داخلی

انجمن حسابرسان داخلی امریکا (IIA) در سال 2011 حسابرسی داخلی را این‌گونه تعریف می‌کند:

حسابرسی داخلی، یک فعالیت اطمینان‌بخش و مشاوره‌ای مستقل وبی طرف است که باهدف ارزش افزایی و بهبود عملیات سازمان انجام می شود. حسابرسی داخلی با به‌کارگیری شیوه‌ای اصولی و نظام‌مند برای ارزیاب و بهبود اثربخشی فرایندهای حاکمیت، کنترل و مدیریت ریسک، سازمان را برای دستیابی به اهداف یاری می‌کند. (عالی نژاد،1390).

طبق استاندارد حسابرسی 610 « ارزيابيكارواحدحسابرسيداخلي »، ازمجموعه استانداردهای حسابرسی ایران حسابرسی داخلی چنین تعریف شده است:

حسابرسيداخلييعنيوظیفهارزيابيكهدرداخلواحدموردرسيدگيوتوسط كاركنانآنبهمنظورخدمتبهآنواحدبهوجودمی‌آیدويكيازاركاناصلي محيطكنترليمحسوبميشود. ارزيابيوبررسيكفايتواثربخشيسیستم های حسابداريوكنترلداخلي،ازجملهوظايفاصليواحدحسابرسيداخلياست.

امروزهنقشحسابرسیداخلیبهطورچشمگیریتغییر یافتهاست. یکیازجامع‌ترینتعاریفجدیدحسابرسیداخلی، بهوسیلهساویر[1](2003)ارائهشدهاست. وی حسابرسیداخلیرابهاینصورتتعریفمی‌کند: ارزیابی هدفمندومنظمعملیاتمختلفوکنترلداخلیسازمان توسطحسابرسانداخلیبه منظورتعییناینکه:

  1. اطلاعاتمالیوعملیاتیصحیحوقابل‌اتکاست،
  2. ریسک‌هایواحدتجاریقابل‌شناساییوکاهشدادن هستند،
  3. مقرراتخارجیوسیاست‌هایداخلی،قابل‌قبولهستندو روش‌هایمورداستفاده،ازآنسیاست‌هاپیرویمی‌کنند،
  4. ضوابطعملیاتیرضایت‌بخش،کسبشدهاست،
  5. منابعبهطورکاراوبادرنظرگرفتنصرفهاقتصادی، استفادهشدهاستو
  6. هدف‌هایسازمانبهطورموثرتامینشده‌اند.

همهاینموارددرراستایهدفمشاورهمدیریتوبرای کمکبهاعضایسازماندراجرایموثرمسئولیت‌هایحاکمیتی آن‌هاست.اینتعریفنشانمی‌دهدکهنقشحسابرسی داخلیازتأمیناعتباروحفاظتدارایی‌هابهارزشافزوده اعتباروخدماتمشاورهازطریقنظارت،ارزیابیوبهبود مدیریتریسک،کنترلوفرایندحاکمیتوراهبری،انتقال دادهشدهاستکهبرایحفظوافزایشارزشسهامدارانو ذینفعانمهممی‌باشند (میر آقایی،1391).

[1]– Sawyer